Eğitimde Sorumluluk

Sorumluluk nedir? Sorumluluk kişinin kendine ve başkalarına karşı yerine getirilmesi gereken yükümlülüklerini zamanında ve istenilen şekilde yapmasıdır…

Sorumluluk almaya ne zaman başlanmalı? Diye bir soru geliyor insanın aklına, hangi yaşta sorumluluk almak daha uygundur…

Çocukların küçüklüklerinden başlayarak her yaşa göre yapabilecekleri sorumluluklar verilerek başlanmalıdır. Sorumluluk alarak büyüyen çocukların öz güvenlerinin daha gelişmiş olduğu gözlemlenmektedir.

Sorumluluk çocukların doğuştan getirdikleri bir özellik değildir. Öncelikle anne-babadan evde öğrenilir. Sonra okul ve sosyal çevresinden öğrendiği geliştirdiği bir beceridir. Bu nedenle okul ve ailenin uyumu önemlidir.

Peki sorumluluk verilirken nelere dikkat edilmeli:

Öncelikle çocuğun ilgi ve yetenekleri izlenmeli, erken yaşta desteklenmeli.

Çocuğun yaşına, gelişimsel düzeyine göre bireysel özellik ve ilgilerine uygun görev ve sorumluluk verilmeli.

Uygun durumlarda kendi seçimini yapmasına olanak sağlanmalı.

Karşılaştığı sorunlara kendi başına çözüm yolları bulmasına destek olunmalı ve sadece gerektiği zaman müdahale edilmeli.

Çocuğunuzun bir şeyi doğru yapmadığı zaman ortaya çıkan sonuçlara katlanmasına izin verilmeli.

Çocuğun başarıları karşısında gururlandığınızı gösterin.

Çocuğunuz sorumlu davrandığı durumlarda ödüllendirin. (Ödül konusunu biraz açmak istiyorum. Ödülden kasıt; örneğin annesinin onun çok sevdiği bir kurabiyeyi yapması bir ödüldür).

Unutmayın sorumluluğu öğrenmek de diğer beceriler gibidir. Çocuk ne kadar çok denerse o kadar başarılı olur… Her denemede kendisine olan güveni daha çok artar…

Sorumluluğu öğretmek için sorumluluk vermeye istekli olmanız gerekir. Gerektiğinde geri planda durup bir şeylerin olmasına izin verme cesaretini göstermelisiniz.

Şimdi de sorumluluk sahibi çocukların özelliklerine bir göz atalım:

Kendi kararlarını verebilen.

Karar alırken ellerindeki kaynakları kullanabilen.

Bağımsız davranabilen.

Kendine güvenen.

Başkalarının haklarını çiğnemeden kendi ihtiyaçlarını karşılayabilen çocuklardır.

Bu özellikler dikkate alındığında ailelerin ve okulun çocuklara yapabilecekleri sorumlulukları vermeleri ve bekleyip sonucu görmeleri gerekiyor…

Unutmayın ki bir işe başladığınızda hemen büyük başarı beklentisine girmek doğru değildir. Başarısızlık beklentisi de doğru değildir. Önemli olan ilk adımı atmak ve bunu devam ettirmektir…

Geleceğin Türkiye’si sorumluluk sahibi çocuklarla, gençlerle, yetişkin insanlarıyla daha güçlü bir ülke olacaktır. Aydınlık yarınlarımız için çocuklarınıza sorumluluk vermekten kaçınmayın!

Yurdaser Koçak

ilgili haberler