GüncelGündem

Prof. Dr. Kutoğlu: Kırılan 3 segment, tek bir fay üzerinde birleşiyor

Paylaş:

Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi  Rektör Yardımcısı ve Geomatik Mühendisliği’nde vazifeli Prof. Dr. Şenol Hakan Kutoğlu, 6 Şubat’ta meydana gelen Kahramanmaraş merkezli zelzelelerde Doğu Anadolu Fayı’nın yeryüzünde farklı segment üzere görünen Amanos, Pazarcık ve Erkenek segmentlerinin birebir anda kırılmasıyla olduğunu ve büyüklüğünün 7.8 olarak ölçüldüğünü söyledi.

3 segmentin farklı ayrı kırılmasının beklendiğini, lakin birebir anda kırılmalarının bilim dünyasında şaşkınlık yarattığını söz eden Prof. Dr. Kutoğlu, uydu jeolojisi tekniğinden yararlanarak yüzey hareketlerini inceledi.

Doğu Anadolu Fay Hattı’nın kuzey kolunda Bingöl-Karlıova’dan Çelikhan’a kadar olan fayın, solunda kalan alanın sağa nazaran daha süratli hareket ederek batıya gerçek 1 santimetre kaçma hareketinin tesirinde kaldığını söyleyen Kutoğlu, “6 Şubat sarsıntısının son bulduğu, Çelikhan’daki kavşak noktasında batıya kaçma hareketinin fayın her 2 yanında tıpkı süratte olduğunu görüyoruz. Burada batıya kaçma hareketi bir gerinim oluşturamaz. Sarsıntının meydana geldiği bölgedeki düzenek, kuzeydeki düzenekten çok daha farklı” dedi.

‘BÜYÜK BİR DÜZENEK DENETİM EDİYOR’

Deprem oluşumu için üst istikametli hareketleri incelediklerini tabir eden Prof. Dr. Kutoğlu, şöyle konuştu:

-6 Şubat sarsıntısını meydana getiren Amanos, Pazarcık ve Erkenek kollarının geçtiği bölgeye baktığımızda, Hatay’dan Çelikhan’a kadar üst taraflı hareketler, sarsıntıda kırılan kolu çalıştırıyor. Buradaki gerilimin nedeni üst istikametli hareketler, yani batıya değil kuzey güney taraflı hareket.

-Çelikhan’a kadar bu hareket tesirli oluyor. Sonrasında fay sağa dönüş yaparken hareket farklı istikamete gerçek gidiyor. Zelzelenin yaşandığı 300 kilometrelik fayı denetim eden düzenek, tek bir düzenek.

-Fayın doğu ve batı tarafındaki hareket suratı 300 kilometre boyunca homojen bir halde 2 milimetre.

-Bu 3 kolu, Amanos, Pazarcık ve Erkenek kollarının kırılan faylarını aşağıda çok daha büyük bir sistem denetim ediyor. Bunun da hareket suratı 2 milimetre” diye konuştu.

‘3 BİN 500 YIL GEREKİYOR’

Kutoğlu, Doğu Anadolu Fayı’nın kuzey tarafıyla sarsıntının olduğu güney kısmının farklı hareket sistematiğine sahip olduğunu söyledi. 2 milimetrelik hareket suratının 7 metrelik kırılmayı 3 bin 500 yıldan daha uzun müddette oluşturacağını tabir eden Prof. Dr. Kutoğlu,
şöyle konuştu:

-Bizim kayıtlarımızda geçmişte bu türlü bir zelzele göremememizin sebebi çok daha uzun aralıklarla meydana gelmiş olması.

-Bu faylar tek başına bu hareket süratiyle 400-500 yılda bir kırılır. Lakin üçünün tıpkı anda kırılabilmesi için en az 3 bin 500 yıl gerekiyor. Her iki taraf da 300 kilometre boyunca ortak hareket ediyorlar.

-O yüzden bunları aşağıda ortak hareket ettiren bir düzenek olmalı. Literatüre baktığımız vakit yeryüzünde birbirinden farklı görmüş olduğumuz yüzey kırıkları, aşağıda tek bir fay üzerinde birleşebilirler. Elde edilen sonuçlarda şayet 300 kilometre boyunca bu fayı çalıştıran sistem ortaksa, bu fayların biz 10-15 kilometre aşağıda tek bir fay üzerinde birleştiğini düşünüyoruz.

-Hareket düzeneğine baktığımız vakit fayın etrafında homojen bir hareket kelam konusu, münasebetiyle bu 3 segmenti hareket ettiren düzenek birebir. Buradan yola çıkarak biz bu fayların daha derinde tek bir fay üzerinde birleştiğini düşünüyoruz. (DHA)

Paylaş:

İlgili Makaleler

Bir yanıt yazın

Başa dön tuşu